Mühendislik Standartları ve Teknik Veriler

Endüstriyel otomasyon tesisatlarında ve motor kontrol devrelerinde 5 damarlı esnek TTR kabloların projelendirilmesi, çok iletkenli yapılardan kaynaklanan elektriksel ve termal karakteristikler sebebiyle üst düzey teknik hassasiyet gerektirir. 5x1,5 mm² H05VV-F kablo uygulamalarında sahada yapılan en kritik hata; çok telli ince bakır uçların, koruyucu bir izoleli kablo yüksüğü (cord-end ferrule) basılmadan doğrudan motor klemens kutusundaki (klemens kovanı) vidalı saplamalara veya pano içi şalt terminallerine sıkıştırılmasıdır. Vida doğrudan çıplak tellere bastığında iletken tellerin bir kısmını ezip keser; bu durum kablonun efektif iletken kesitini düşürür, geçiş direncini artırır ve bağlantı noktasında lokal ısınmalara (hotspots) yol açar. Üç fazlı asenkron motor hatlarında meydana gelen bu termal deformasyonlar, zamanla bir fazın temassızlığına (faza kalma durumu) ve motor sargılarının asimetrik akım çekerek yanmasına sebebiyet verir. Bu nedenle her damar ucu kesinlikle 1,5 mm²'lik izoleli yüksük ve cırcırlı sıkma pensesi kullanılarak sonlandırılmalıdır. Kablonun akım taşıma kapasitesi havada serbest tekil montajda nominal olarak yaklaşık 16 Amper seviyesindedir. Ancak kablo kanalı veya kapalı tava içerisinde birden fazla hatla yan yana (demet halinde) geçirildiğinde ve bünyesindeki yüklü damar sayısı arttığında, ısıl kümelenme katsayısı (de-rating factor) çok daha baskın hale gelir. IEC 60364-5-52 standartlarına göre, 4 veya 5 damarı tamamen yüklü (akım taşıyan) kablolarda ısıl de-rate katsayısı yaklaşık 0,70 ila 0,75 bandına çekilmeli, böylece kablonun güvenli akım taşıma sınırı 11-12 Amper seviyelerine revize edilmelidir. Bu doğrultuda 1,5 mm² motor ve kumanda hatları, dağıtım panelinde kesinlikle maksimum 10A (motor kalkış akımları göz önünde bulundurularak gecikmeli D veya C tipi) motor koruma şalterleri (MKŞ) veya minyatür devre kesiciler (MCB) ile sigortalanmalıdır. Üç fazlı sistemlerde bağıl gerilim düşümü hesabı dengeli yükler için % $\Delta U = \frac{100 \cdot P \cdot L}{\sigma \cdot q \cdot U^2}$ formülü uyarınca titizlikle kontrol edilmeli; özellikle uzak mesafedeki saha motorlarında ve sürücü (VFD) çıkış hatlarında gerilim düşümünün %3 sınırını aşmamasına dikkat edilmelidir. HD 308 S2 standart renk kodlamasına göre Yeşil/Sarı damar sadece fonksiyonel koruma topraklaması barasına bağlanmalı, nötr veya faz hatları için asla kullanılmamalıdır. Sağlıklı ve sürdürülebilir devreye alma süreçleri için Ari Proses teknik ekibimiz tüm saha montajlarında bu kriterlere eksiksiz uyulmasını önemle tavsiye eder.